Categorie archief: Namen

Vanuit de galerie [slot]: “wel honderden redenen”

mlb_crossings_004Exposeren is leuk, al was het maar omdat mensen je allerlei vragen stellen over dingen waar je zelf nog niet altijd heel goed over nagedacht had. Waarom staat zij met haar ogen dicht? En waarom precies in die houding? Hadden die mensen die hun naam wijzigden (want daar ging de serie What’s in a name? in MLB Galerie over), verder nog iets gemeenschappelijk?

Op die laatste vraag had ik gemakkelijk een antwoord. Ja, de meesten van hen waren spiritueel en filosofisch ingesteld viel me op. Logisch ook wel, want om te bedenken dat je een nieuwe persoon met een nieuwe naam wilt zijn, moet je kunnen reflecteren op wat een persoon een persoon maakt.

Maar er viel me nog wat op.

Neem nu de transvrouw uit het project. Toen zij besloten had voortaan als vrouw door het leven te willen, belde ze haar ouders om te vragen hoe ze had geheten als ze bij geboorte een meisje was geweest. Dat wisten die ouders nog goed: Iris.

Een half jaar hield ze de naam helemaal voor zichzelf, zodat ze er “voorzichtig aan kon proeven”. En eigenlijk begon die steeds beter te voelen. Inmiddels kan ze – ook vanwege minder leuke gebeurtenissen in haar leven – wel honderden redenen noemen waarom de naam perfect bij haar past:

“Dat verband met ogen is toepasselijk: daar heb ik mijn hele leven veel complimenten over gekregen. Verder vond ik het belangrijk dat de nieuwe naam vier letters zou tellen – dat komt krachtig over, wat goed is als je zaken doet. En natuurlijk is er de associatie met de bloem, die vrolijk oogt, mooi van vorm is, lekker ruikt – ook in parfums – en erg kleurrijk is.
Dan is er ook nog dat bekende nummer ‘Iris’ van Goo Goo Dolls: ‘And I don’t want the world to see me / ’Cause I don’t think that they’d understand.’ Dit lied gaat volledig over mij en over de liefde van mijn leven, die ik in 2013 ontmoette, maar die binnen een jaar ook weer overleed. Alles opgeven om maar een keer te mogen ruiken aan haar haar, een keer haar hand aanraken en haar te kussen. Ja, zo voelde het precies. Dat juist de Griekse godin die van het godenrijk tot de onderwereld reisde óók Iris heette, was weer al zo’n prachtige bijkomstigheid. Ze kende de hemel en de hel – net als ik.'”

En zo ging dat bij meer mensen uit het project. De naam werd aanvankelijk vaak gekozen op basis van gevoel of van het toeval, en pas daarna kwamen de argumenten waaruit bleek dat die specifieke naam de perfecte was – en waarom dat écht niets anders had kunnen zijn.

Hmmm … knikken de mensen in de galerie dan begrijpend. Natuurlijk. Rationalisatie, zeggen ze. Het zoeken van logische argumenten voor iets wat je inuïtief had besloten. Het achteraf creëren van een verhaal. Het verhaal van je leven.

Dan gaan we verder naar de volgende foto. Want inderdaad, waarom fotografeerde ik die ene dame met haar ogen dicht en in die houding?

Ik denk terug op het moment waarop ik die foto nam. Toen ik op de ontspanknop drukte, voelde ik: dit is ’m. Alleen, als ik heel eerlijk ben: wist ik toen ook al precies waarom? Nee. Niet bewust in ieder geval. De woorden voor dat intuïtieve proces kwamen later pas. En naarmate ik vaker het verhaal vertel, komen ook de extra argumenten waarom die houding de perfecte was en waarom ik de foto écht niet anders had kunnen nemen.

De bezoekers in de galerie luisteren. Hmmm … knikken ze begrijpend.

De gehele serie is vandaag (zaterdag 27 juni) nog van 12.00 tot 18.00 uur te zien in MLB Galerie, Witte de Withstraat 32A in Amsterdam. Mede-exposant Richard Bank en ik zijn de hele dag aanwezig. Wees welkom!

Vanuit de galerie [2]: 1100 euro voor een nieuwe naam

Noureddine in Galerie MLB

Bij de opening van de tentoonstelling Crossings in MLB galerie.

Van de twaalf personen die hun naam hebben veranderd binnen het project Whats in name? is er maar één die het officieel heeft vastgelegd, en dat is Noureddine. Hij werd geboren als Marco, en een jaar nadat hij zich bekeerd had tot de islam, koos hij zijn nieuwe naam. Die staat inmiddels bijgeschreven in zijn paspoort: “Iets wat ik niemand zou aanbevelen: het kostte me uiteindelijk 1100 euro.”

Gedoe

Ook landelijk gezien zijn er maar weinig mensen die die weg bewandelen. Hoeveel voornamen precies gewijzigd worden, wordt niet centraal bijgehouden, maar op Rechtspraak.nl zijn er over 2014 nog geen tien zaken over voornamen te vinden.

Niet zo gek, want je naam officieel wijzigen is niet alleen duur, maar ook een hoop gedoe: je moet de rechtbank ervan overtuigen dat je lijdt onder je huidige naam.

Oplichten

Er wordt door Nederlandse naamsveranderaars dan ook met enige afgunst naar het buitenland gekeken. In Groot-Brittannië kunnen naamswijzigingen met een formulier doorgegeven worden op de website van de overheid, en met dat formulier kunnen mensen vervolgens een nieuw paspoort of een nieuw rijbewijs aanvragen. Kost niks, en er hoeft niks bewezen te worden. De enige eis is dat je niet van plan bent iemand op te lichten door een pseudoniem te gebruiken.

Schizofreen

Waarom Noureddine dan wel de officiële weg bewandelde? “Ik wilde het niet halfslachtig doen: alleen Noureddine in de moskee, en Marco daarbuiten – dat was me te schizofreen. Nee, het moest overal en ook zo snel mogelijk Noureddine worden.”

Eigen favoriet

Waarom eigenlijk Noureddine? “Nadat ik in 2004 moslim was geworden, heb ik nog een jaar Marco geheten. Als je oorspronkelijke naam geen beledigende, oorlogszuchtige of godslasterlijke betekenis heeft, dan is er geen islamitische plicht om die te veranderen. Ik wilde echter graag een nieuw begin maken. Daarnaast vond ik het ook fijn om het de oudjes in de moskee gemakkelijk te maken door een Arabische naam aan te nemen.”

“Met zorg en aandacht zocht ik een paar namen uit. Die legde ik voor aan de moeder van de Zuid-Afrikaanse bevriende familie die mij aanvankelijk in contact had gebracht met de islam. Zij vond Noureddine wel passen. Gelukkig, dat was ook mijn eigen favoriet.”

Protserig?

“De betekenis van Noureddine is ‘licht van het geloof’. Ik had er aanvankelijk wel bedenkingen bij, want was het niet te protserig? Alsof ík dat licht zou zijn. Maar de naam was vooral bedoeld als streven, niet als beschrijving: ik wil zo licht en zuiver mogelijk door het leven.”

“Er zijn allerlei schrijfwijzen van de naam, Nourdin is bijvoorbeeld een heel populaire. Maar Noureddine doet met de dubbele d meer recht aan de Arabische medeklinkerverdubbeling die ontstaat bij deze samenstelling. En met die extra lettergreep zingt de naam wat meer: de klanken worden zachter – bijna vrouwelijk, wat ik ook prima vind. Ik was verkocht toen ik hoorde dat Norden in het oud-Noors staat voor ‘iemand uit het noorden’. Dat slaat natuurlijk óók op mij: een noordeling te midden van een traditie die wortelt in het Midden-Oosten.”

“Bij vrienden en familie was ik aanvankelijk wat te rigide met het invoeren van mijn nieuwe naam. Nu maakt het me minder uit en heb ik spijt van die rigiditeit. Marco, Noureddine, Nour, Dinus … ik luister overal naar.”

————
MLB Galerie is te vinden in de Witte de Withstraat 32A in Amsterdam. De expositie Crossings, die ik organiseer samen  met Richard Bank, is geopend op alle  vrijdagen en zaterdagen van 12.00 tot 18.00 uur. Op de zaterdagen zitten we er zelf. Wees welkom!
O, en komt Noureddine je bekend voor? Dat kan kloppen!

Vanuit de galerie [1]: Suzan

suzan_in_galerie_MLB_lnBij de opening van de expositie Crossings in MLB Galerie vroegen enkele mensen of ik dat misschien zelf was op die foto. Dat verraste me wel. Ik bedoel: ik zie (helaas voor mij) wel de nodige fysieke verschillen. En nee, zo’n bewogen verhaal als de dame op de foto heb ik evenmin.

Anders dan de andere mensen uit mijn geëxposeerde project What’s in a Name?, over naamswijzigingen, heeft deze dame haar nieuwe naam slechts tijdelijk gebruikt. Ze noemde zich Suzan 2005 tot 2007: “De keuze voor die naam was eigenlijk binnen enkele seconden gemaakt. Er werd mij gevraagd wat mijn werknaam was, maar ik had daar nog nooit eerder over nagedacht. Ter plekke bedacht ik Suzan.”

Prostituee

“Een handige naam, bleek later: goed uit te spreken voor zowel Nederlandse als Engelstalige klanten, en dat moest wel, want veel van hen waren toerist. Die werknaam vormde een onderdeel van het toneelstukje dat je speelt als prostituee. Mannen komen bij je met een fantasie die ze van je kopen. Ze willen zien dat je ervan geniet, maar dat doe je natuurlijk helemaal niet. Je bent voortdurend op je hoede.”

Hookers.nl

“Het was heel belangrijk die werknaam constant te houden, omdat je prestaties door mannen werden beoordeeld op Hookers.nl. Als je goede reviews kreeg, trok dat nieuwe klanten aan, maar dan moesten die je natuurlijk wel kunnen vinden.”

Verknipt

“Ik heb nooit het gevoel gehad dat ik een knop moest omzetten bij het werken. Doordat ik als tienjarige seksueel misbruikt ben, vallen liefde en seks voor mij niet samen. Ik kon het puur zakelijk benaderen, zonder dat het intiem voelde. Eigenlijk hebben alle prostituees wel zo’n achtergrond van misbruik, óf – dat kan ook – ze zijn een beetje verknipt. Als je gezond en in balans bent, kun je dat werk niet doen.“

Positiever

“Gezond en balans ben ik nog steeds niet 100%, maar ik heb andere manieren gevonden om daarmee om te gaan. Zo plan ik mijn agenda van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat vol met werk, colleges, activiteiten binnen de studentenvereniging, lezingen, bezoek aan de moskee enzovoort. Het is een positievere invulling om met de problemen om te gaan, maar de onderliggende kwesties waar ik mee worstel, nee, die zijn niet verdwenen.”

————
MLB Galerie is te vinden in de Witte de Withstraat 32A in Amsterdam. De expositie Crossings, die ik organiseer samen  met Richard Bank, is geopend op alle  vrijdagen en zaterdagen van 12.00 tot 18.00 uur. Op de zaterdagen zitten we er zelf. Wees welkom!

Hoe zou je als jongen/meisje geheten hebben?

Saskia - Foto: Sjouke AukemaVeel transseksuelen vragen aan hun ouders hoe ze hadden geheten als ze bij geboorte een meisje waren geweest of juist een jongen. Dat leerde ik van iemand van een belangenvereniging voor transgenders, die ik had benaderd voor het namenveranderingsproject waaraan ik werk. “Ouders vinden dat vaak fijn omdat het hun het gevoel geeft dat hun keuze niet door het kind zelf is afgewezen”, aldus de woordvoerder van de vereniging.

GeboortekaartjeEen mooie gedachte, die me ook deed terugdenken aan mijn eigen ‘jongensnaam’. Zelf had ik Wilco geheten als er zich net een andere chromosoom had aangediend.

Met mijn Rotterdamse tongval zou dat wel wat zijn geworden trouwens. Zo’n naam verandert bij mij al snel in iets als ‘Wiwkoow’. We hadden ook een Wiwkoow bij ons in de buurt wonen vroeger. Die had een bakkie (‘breakie breakie’) en verder niet zo veel eigenlijk. Ik vond Wilco best leuk voor hem, maar niet zo erg voor mijzelf – ook niet voor een mogelijke mannelijke zelf.

Deze week vroeg ik het voor alle zekerheid toch nog even na bij mijn moeder: het zou toch Wilco zijn geweest? Poe, zei ze, terwijl ze eerst eens op haar gemak het grote aantal jaren berekende dat er zat tussen mijn vraag en het verzinnen van mijn naam. Maar toen dacht ze het zich toch weer te kunnen herinneren: Peter!
Peter?!
Maar vraag het ook je vader even, zei ze erachteraan. Dat deed ik: nee, hij wist het echt niet, maar als het iets was, was het misschien Remco.
Remco?!

Daar stond ik wel even van te kijken. Wilco voelde weliswaar niet als een passende naam, maar het was intussen wel de niet-passende naam waar ik aan gewend was geraakt.

Het is hoe dan ook maar goed dat ik mijn huidige gender en voornaam altijd prima heb gevonden: een dactylus met open a-klanken, en met wat letterwisselingen kun je er een kekke bedrijfsnaam van maken. Een collega had er ook nog iets tamelijk exotisch over ontdekt: als je de letters van ‘Saskia’ vervangt door hun positie in het alfabet, krijg je ‘19-1-19-11-9-1’: “Een (cijfer)palindroom, dat ook nog eens drie keer hetzelfde rijtje 191 bevat.” Ik bedoel maar. Een goede naam dus.

Het maakt me ook nieuwsgierig: hoe zouden jullie geheten hebben bij een ander geslacht? En wat vind je van die naam? Past die even goed als je huidige naam?

(O, en een transseksueel die wil praten over de keuze voor zijn of haar nieuwe naam en ervoor op de foto wil, is ook nog steeds zeer welkom! Mail me voor meer info: saskia@zazquia.nl)